Volgende reunie: Woensdag 18 april 2018. 7 augustus is Harry Stam overleden. Op 16 augustus is Daan Vijfhuizen overleden. Op 18 september is Frans van de Steen overleden.

Mata Bia's

 

(Oog van Biak, ook wel tijgeroog of matabia genoemd)..

.

 

Een “Mata Bias” is een prachtig ‘steentje’ dat de Turbanschelp (Turbo Pethrolatus Linnaeus) zelf maakt en gebruikt om zijn huisje af te sluiten..

De schelpen worden gevonden in de omgeving van Biak, Japen en de Padaido eilanden in de Geelvinkbaai, West Papua (voormalig NNG) op een diepte van 0 tot 40 m. Alleen de slakken die levend opgedoken worden bevatten de glimmende steen, bij de dode slakken die aanspoelen op het strand is de steen niet glimmend maar wat valer van kleur en dof..

.  

De Mata Bias wordt bij voorkeur in een  zilveren ring, oorhanger of als hanger in een zilveren ketting geplaatst. Hoewel er natuurlijk over smaak niet te twisten valt, doen ze het wat minder goed in een gouden vatting.  

  

Een Mata Biak nog in de schelp. En onderkant steen met verwijderde slak 

 

Daarnaast werden er in de omgeving van Biak ook nog de zogenaamde "Betaalschelpen" gevonden. Deze werden tot ver in de twintigste eeuw vooral op het vasteland van NNG wel gebruikt als betaalmiddel..

.

 

 

Mata Biaks met midden onder betaalschelp. Foto: Thijs van der Zanden 

 

De hierboven afgebeelde betaalschelp (midden onder) is niet "moeders mooiste" de vaag zichtbare strepen horen wat duidelijker te zijn. Deze Mata Biaks en de betaalschelp zijn door mij persoonlijk in de omgeving van Woendi gevonden... 

.

Bij huwelijken moest de bruidegom de vader van de bruid vaak een bruidsschat geven bestaande uit een x aantal varkens al of niet aangevuld met betaalschelpen en soms ook nog met Mata Biaks. Voor zover ik me herinner kostte in 1961 een slachtrijp varken op Biak tussen de 30,00 en 50,00 NNG gulden (dat moesten we betalen als we per ongeluk een varken geschoten hadden dat achteraf van een Papua bleek te zijn). Een Mata Biak en een betaalschelp hadden ieder voor zich een waarde van 1,00 NNG gulden (gelijkgesteld aan de Nl gulden)..

 

Op Biak en de Padaido eilanden kwamen er toch wel zo'n 2 keer per jaar één of meerdere "huwelijksprauwen" met Papua meisjes aan die de huwbare leeftijd hadden bereikt.Deze meisjes werden aangeboden voor zo'n 200,-- á 300,00 NNG guldens, als zich een huwelijkskandidaat meldde en er een akkoord werd bereikt over de "bruidsschat" werd ook onmiddellijk de huwelijksceremonie voltrokken. 

 

Thijs vd Zanden.




Ga naar boven
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com